Interview met Jolie: Stichting Copyright en Nieuwe Media

Het overkwam me jaren geleden. Een bevriende weblogger mailde me dat ze een gedeelte van mijn log letterlijk in het Algemeen Dagblad was tegengekomen. Zonder toestemming en/of bronvermelding. Ik schrok, voelde me bestolen en een correspondentie met de stelende journaliste volgde. Uiteindelijk was ik totaal niet blij met de oplossing van het probleem, want die was er niet. Ja, ze bood haar excuses aan, maar eigenlijk vond ze dat ze het recht had gehad mijn tekst te gebruiken want het Internet was toch openbaar? De hoofdredactrice van Flair die letterlijk een column van Esther overnam, dacht er in eerste instantie mee weg te kunnen komen door gewoon te ontkennen. Helaas voor de hoofdredactrice ging dat niet en Esther en zij vonden samen een oplossing.
Het stelen van content door journalisten komt veel vaker voor dan mensen denken. Bovendien gebeurt het ook andersom. Bloggers stelen ook artikelen uit de printmedia.
Maar is er eigenlijk wat aan te doen? Aan het woord is Jolie van Stichting Copyright en Nieuwe Media.

Stichting Copyright & Nieuwe Media
â??We hebben de Stichting Copyright & Nieuwe Media opgericht omdat we een kloof zagen tussen de kennis van bloggers enerzijds, en het claimgedrag van auteursrechtenbureautjes anderzijds. Zie bijvoorbeeld Internetrecht door Arnoud Engelfriet.

Bloggers bleken geen flauw idee te hebben van auteursrecht en portretrecht. Terwijl de Oude Media driftig uit blogs kopieert en plagieert, stelen bloggers hele artikelen uit kranten en tijdschriften.
Dat leidde tot moddergooien tussen journalisten en bloggers op allerlei discussiefora en journalisten die bloggers verwijten "luie dieven" te zijn. Het aantal URLâ??s vol verwijten is eindeloos.

We wilden daar iets tegenover stellen. Gebundelde informatie en voorlichting: wat mag wel en wat mag niet op het web? Wat zijn je rechten en plichten? Wat zijn de mogelijkheden? Denk aan creative commons, maar ook aan vervolgen van misbruik.
Ook wilden we (discussie over) mogelijke wetsvoorstellen die de rechten van bloggers én journalisten kunnen verbeteren, die de vrije meningsuiting en vrije informatievergaring beschermen.

In het geven van voorlichting en het ondersteunen van bloggers vind ik de projecten die de sCNM tot nu toe aanpakte erg geslaagd. Zo hebben Arnoud Engelfriet en Marco Raaphorst op 9 april j.l. een masterclass Auteursrechten gegeven in Utrecht.
Bovendien heeft de sCNM een blogger, Joffrey Vermeule, ondersteund in een proef-proces bij een auteursrechtenclaim.�

Voorbeelden van 'zaken'
â?? Zoals ik al aangaf heeft het sCNM ondersteund in het proefproces Cozzmoss versus Joffrey Vermeule.
De uitspraak van de rechter in die zaak was hoopgevend: journalisten moeten uiteraard betaald krijgen voor hun publicaties en schrijfwerk, net als andere schrijvers overigens. Daar tegenover staat dat rechtenhebbenden geen buitensporige bedragen moeten eisen. En: dat de NVJ-voorwaarden niet van toepassing zijn op alle situaties, noch dat van elke kleine blogger verondersteld kan worden dat hij te kwader trouw teveel citeert uit een artikel.

Nog interessanter zou de ANGO-zaak geweest zijn. Helaas heeft Gehandicaptenbond ANGO besloten te schikken, net als veel bloggers. Gehandicaptenbond ANGO had bewijsbaar permissie om een artikel op hun site te herpubliceren en kreeg desondanks een claim van Cozzmoss. Bekijk je de jaarstukken van ANGO, dan is daaruit op te maken dat een aanzienlijk deel van het bijeengecollecteerde gehandicapten-kerstuitje in de zakken van COZZMOSS is verdwenen, voor een artikel waar ANGO toestemming tot publicatie voor had.
Anders dan Cozzmoss beweert, is ANGO helemaal geen "rijke club". Het is een club die bestaat bij de gratie van collectes en giften van het publiek.

Persoonlijk zou ik het liefst zien dat de sCNM een soort "Bloggers Rights"-bond werd, zoals EFF dat kent.

sCNM komt al een heel eind in de richting, maar we zouden feitelijk meer vaklieden met (vrije) tijd moeten hebben, om meer bovenop het nieuws te zitten. En overal in te springen waar bloggers en webgebruikers in het nauw dreigen te komen.

Ook betreur ik het zeer dat Bits Of Freedom, de stichting die opkwam voor digitale burgerrechten, niet meer bestaat. Rechten, vrijheid en privacy van de burgers op internet, wie bekommert zich er nog om? Ik zie vooral journalisten die tegen 'dat domme online-klootjesvolk' aantrappen.�

Het kopiëren van teksten
Kopiëren van teksten zonder toestemming is illegaal. Hoewel er uitzonderingen zijn die daar anders over denken, zie het artikel â??Wat men op het web zet, doet men kennelijk om het te laten verspreiden en kopiëren, dus dat moet maar mogenâ??, aldus een Prof aan de UvA.
En zie ook de reactie van Henk Blanken en zijn lezers.

Als er onder een tekst géén clausule staat dat overnemen is toegestaan, is overnemen illegaal. In bepaalde situaties is een klein stukje van de tekst citeren, met bronvermelding, toegestaan. Hier kun je er meer informatie over lezen.

Zelf ben ik wel eens een herkenbaar stukje tekst uit mijn weblog, letterlijk tegengekomen in HP/DeTijd. Zonder bronvermelding. Het was een typering die ik had geschreven over Peter Siebelt. Juist omdat er niets over de man te vinden was, had ik de man, best risicovol vond ik, e.e.a. toegedicht, door hem te vergelijken met linkse figuren die hij onderzoekt. Mijn vertrouwen in HP/DeTijd nam niet toe toen ik mijn eigen tekst letterlijk in dat tijdschrift terug zag.

Als journalisten zo makkelijk aannemen dat alles wat in blogs staat klopt, wat zegt dat dan over het niveau van de journalisitiek?
Ook voor bloggers geldt dat: het niveau van je blog daalt, wanneer je artikelen overneemt. Je eigen woorden passen altijd beter in jouw blog dan in die van een ander.
Maar goed, dat is mijn smaak.

Wat kun je er tegen kunt doen
Wanneer je je tekst, een hele blogpost bijvoorbeeld, gepresenteerd als column met de naam van een ander eronder, in een blad tegenkomt, kun je contact opnemen met de redactie van het blad.
Dat (stelen) gebeurt al heel lang, uit mijn kindertijd, ver voor internet, herinner ik me al dat soort verhalen. Van die bladen die mijn nichtjes lazen, Tinaclub geloof ik, daar verschenen dan "prijswinnende" inzendingen in, die uit gedichtenbundels bleken te zijn overgeschreven.

Is de redactie doof voor je klacht, dan kun je het beste contact opnemen met een gespecialiseerde jurist. Een brief met de naam van een jurist eronder kan al genoeg zijn om alsnog betaald te krijgen voor je column.

In bepaalde situaties zou ik ook rectificatie eisen.
Zoals de situatie die Esther meemaakte met Flair.
Daar maakte een ander goede sier met haar werk. Terwijl Esther de "credits" voor die publicatie in Flair verdient.�

Mochten er vragen zijn naar aanleiding van dit interview, dan kan men zich wenden tot Stichting Copyright & Nieuwe Media. Gerelateerde artikelen: