DataPortability - Project in Actie

Aan het begin van dit jaar kreeg het DataPortability Project ongekend, maar vooral ongepland veel aandacht. Robert Scoble beschreef op Twitter hoe zijn Facebook account op non-actief was gezet. De actie van Facebook kwam niet uit de lucht vallen: zich bewust van de mogelijke consequenties had Scoble geprobeerd de gegevens te schrapen van enkele duizenden van zijn Facebook contacten. Saillant detail: in de loop van de dag werd duidelijk dat het script dat Scoble hiervoor gebruikte aan hem ter beschikking was gesteld door Plaxo, een adresboekservice die enkele jaren terug tamelijk controversieel werd genoemd vanwege de manier waarop met de privacy van mensen werden omgegaan, en hoe nieuwe leden werden geworven. Vrij kort na Scoble’s bekendmaking suggereerde Chris Saad, de oprichter van de DataPortability werkgroep, aan Scoble om zijn ondersteuning uit te spreken voor het dataportability initiatief. Scoble reageerde daarop direct positief. Het was op dat moment in zijn deel van de wereld al laat: Scoble ging naar bed voordat hij goed en wel doorhad welke enorme impact zijn uitspraak zou hebben.


Die dag (3 januari) zaten sommigen van ons, de oprichters van de werkgroep, tot diep in de nacht aan onze computerschermen gekluisterd. We zagen hoe Techmeme uit haar voegen barstte, we gebruikten Twitter veelvuldig als backchannel en hielden ondertussen de gebruikelijke Google blog-index in de gaten voor de overige reacties. Over de impact van de zgn Scoble-gate schreef Chris Saad enkele dagen na het incident het artikel '08 - The year of DataPortability.

Als data portability straks inderdaad een feit is, dan worden veel web-activiteiten een stuk eenvoudiger: het wordt bijvoorbeeld makkelijker om reacties op blogs en forums achter te laten, omdat het inlogproces veel sneller verloopt dankzij de implementatie van OpenID. Verder zullen we straks dankzij data portability onze gegevens, onze vrienden en onze interesses op zo min mogelijk plaatsen hoeven vast te leggen: via een systeem van permissies zullen we precies kunnen aangeven wie toegang krijgt tot de informatie die we op het web beschikbaar stellen. Wie de ins en outs van het DataPortability Project wil weten verwijs ik graag naar de diverse informatiepagina’s op de openbare Google Group over DataPortability.

Terug naar de dag van het Scoble-incident. Al vroeg in de ochtend liep onze mailbox vol met reacties van mensen die zich wilden aanmelden bij de werkgroep, sommigen als individuen (ontwikkelaars, experts, marketeers, PR-specialisten), sommigen als CEO/CTO met grote of minder grote tech startups achter zich. Uit sterke geruchten die ons bereikten via ons eigen, tamelijk uitgebreide netwerk werd het snel duidelijk dat ook de echte ‘grote jongens’ nu spoedig zouden toehappen. En zo was het voor ons een logische stap om zelfs Facebook niet bij voorbaat al uit te sluiten.

Op 9 januari was het duidelijk dat Google, Plaxo en Facebook zich ondubbelzinnig committeerden aan de doelstelling van DataPortability. Technical bloggers Duncan Riley (TechCrunch) en Marshall Kirkpatrick (ReadWriteWeb) waren—onder embargo, zoals dat gaat—geïnformeerd en publiceerden de bekendmaking als dé gebeurtenis van 2008. We waren voorbereid op een storm van reacties, die we net als voorheen volgden via Techmeme. Op Twitter vond er uiteraard een conversatie in staccato plaats. Hierna ging het snel: ook LinkedIn, Twitter, Flickr, Six Apart en vele andere bedrijven sloten zich aan bij de werkgroep of toonden serieuze belangstelling.

De volgende publiciteitsgolf ontstond op 15 januari, toen professioneel filmer en screencaster Michael Pick (Smashcut Media) zijn passie voor DataPortability tot uiting bracht in DataPortability %u2013 Connect, Control, Share, Remix, een minder dan twee minuten durende video op Vimeo die op dit moment inmiddels ruim 12.500 keer is bekeken.

De meest recente toevoegingen betreffen Microsoft (officieel bericht van 24 januari) en Digg (29 januari). Inmiddels telt de werkgroep 60 leden, van wie de namen zijn te lezen op de DataPortability Workgroup Members page.

Van Nederlandse ondernemerskant is er voorzover mij bekend tot nu toe alleen belangstelling van Wakoopa (BlueAce, Robert Gaal). Ik verwacht dat (wellicht naar aanleiding van de informatie in dit artikel) ook andere succesvolle Nederlandse diensten als Hyves, Netlog, Fleck, eBuddy en eKudos zich zullen aansluiten en dat de overige 142 Nederlandse start-ups (in kaart gebracht door kenner Bob Stumpel) snel zullen volgen.

Diverse Nederlandse bloggers besteedden in de afgelopen weken wel aandacht aan het initiatief, onder andere Ernst-Jan Pfauth in het artikel How to explain DataPortability.org to average users op The Next Web (7 januari), en Eduard Blaccquière in DataPortability werkgroep gesteund door Google, Yahoo!, Facebook, ea op Edwords en MarketingFacts (14 januari). Het gerucht over over Microsoft’s steun aan het project haalde op 23 januari bijvoorbeeld meteen al Frank-ly met Johan Voets’ artikel Ook Microsoft neemt deel aan Dataportability-groep. En Marco Raaphorst gaat specifiek in op de mogelijkheden van OpenID met het artikel Decentraal je profiel opslaan: openID (28 januari).

APML, de logische aanleiding
Als werkgroep waren we overigens niet onbekend met dergelijke publiciteitsuitbarstingen: enkele maanden eerder had dezelfde groep mensen rond Chris Saad (Faraday Media) al veel aandacht in de blog-pers gekregen voor APML, een initiatiefvoorstel voor een nieuwe open standaard voor het vastleggen en delen van interesseprofielen. Over dit onderwerp zijn inmiddels honderden artikelen verschenen in de meest uiteenlopende talen. Zie voor een overzicht van APML gerelateerde artikelen en een actuele nieuwsradar mijn blogpost Basics of Attention Profiling through APML (oktober 2007).


Historie van de werkgroep
De oprichting van de DataPortability Workgroup, begin november 2007, was dan ook een logisch vervolg op de enorme belangstelling voor APML, dat immers gericht is op meer controle voor de gebruiker over wat er met zijn of haar data gebeurt. Voortbordurend op het werk van vele standaarden, biedt DataPortability een referentiekader met richtlijnen hoe leveranciers van webservices, widgets en desktop applicaties aan de wensen van hun gebruikers tegemoet kunnen komen om op een simpele manier toegang te kunnen blijven houden tot hun data, *inclusief* de door die gebruikers zo gekoesterde controle. DataPortability brengt de verschillende standaarden en protocollen in kaart, legt verbanden en voorziet in een blauwdruk (Technical Blueprint) hoe deze tezamen kunnen worden toegepast. Vaak gestelde vragen—en hun antwoorden—zijn te vinden in de DataPortability FAQ.

Van Werkgroep naar Project
Overigens zal de werkgroep als zodanig zeer waarschijnlijk worden opgeheven zodra de Action Groups (zie onder) op volle kracht zijn, waarmee ook helder wordt wie daadwerkelijk bedraagt aan het initiatief. Om te verwijzen naar de activiteiten van de groep als geheel, spreken we daarom nu van het DataPortability Project.

Controle
Het onderwerp ‘controle’ is een punt van zorg dat zeer vaak terugkeert in de discussies over DataPortability. Uiteindelijk moet de oplossing hiervoor gezocht worden in een systeem gebaseerd op toestemming (permission) en vertrouwen (trust). Ook metaalmoeheid en information overload spelen hierbij een rol: hoe houden we het in vredesnaam allemaal bij en hoe zorgen we dat ons eigen netwerk coherent en up-to-date blijft? Overigens richt DataPortability zich niet uitsluitend op social networks, maar ook op bookmarking tools, feed readers en dergelijke.

Data als handelswaar
Als onze data inderdaad makkelijker beschikbaar worden, zullen we onze applicaties niet langer uitkiezen op basis van de data die we erin hebben opgeslagen, maar op basis van andere toegevoegde waarden, zoals functionele criteria. Over dit onderwerp schrijft Umair Haiq (BubbleGeneration – strategische innovatie) in zijn artikel Data is a Commodity, or How Not to Revolutionize...: “Think about it this way: the lower the cost of interaction, by definition, the more abundant data is - because every interaction creates reams of data. More data is created tomorrow than was created yesterday. And so on. What is valuable are the things that create data: markets, networks, and communities. Google isn't revolutionizing media because it "owns the data". Rather, it's because Google uses markets and networks to massively amplify the flow of data relative to competitors.” (4 jan 2008)

Intensivering van de ‘social graph’
In hetzelfde kader kunnen leveranciers en ontwikkelaars ons helpen onze ‘social graph’—het totale stelsel van alle contacten en data die iemand online onderhoudt—nog intensiever te benutten door statistische instrumenten aan te leveren. Zie wat Fred Wilson (A VC) hier bijvoorbeeld over schrijft in zijn artikel The Social Graph In The Second Inning: “What about Twitter? Who do I follow? Who do I reply to? Who do I favorite? What about my blogroll? What about what blogs I comment on? What about the people who comment most frequently on my blog? What I want is a single aggregated social graph that I control that has all of this data in it. That "meta social graph" can then be applied by ME to the interface I want on top off all my messaging systems.” (17 nov 2007 – lees ook de commentaren)

DataPortability – implicaties
Ondanks de naam ‘portability’ impliceert deze term niet dat je per sé data moet gaan exporteren en/of importeren om erbij te kunnen. Het idee is dat het voldoende zou moeten zijn om je gegevens op één plek te bewaren en dat er vervolgens een technische oplossing komt om de diverse applicaties (webservices, widgets, desktopprogramma’s) daar toegang toe te geven. In die zin zou men wellicht beter over Data Accessibility kunnen spreken. Over dit onderwerp is een levendige discussie gaande op de Google Group, onder ‘portability vs accessibility’, aangezwengeld door Andrew Watson met het artikel Data Portability: Worthy Aim, Misleading Term op zijn blog Changing Way, van 11 januari.

DataPortability – het praktische nut
Het is glashelder dat de doorsnee webgebruiker voorlopig weinig zal merken van de implementatie van de DataPortability ‘stack’, zoals deze wordt genoemd. Net zo vanzelfsprekend als het voor ons is dat een trein tegenwoordig naadloos kan doorrijden van Nederland naar Frankrijk, zo vanzelfsprekend moet ook DataPortability worden: “Initially there were a plethora of companies in the railroad space laying tracks of different gauges, making engines and cars to run on specific tracks, etc. The big problem was lack of interoperability. Eventually people realized how much more they had to gain by creating standards to permit the free-flow of cargo over all railroads’ tracks. Now apply this to Data Portability. Imagine how much we have to gain by enabling a free-flow of data (under user control)… This is why we believe Data Portability is not just feasible, but imminent and imperative to the future of the internet.” (uit: Is this realistic?—DataPortability FAQ)

Transponeren we de treinrails-analogie op DataPortability, dan wordt het voor internetgebruikers straks een stuk makkelijker om gegevens te benaderen, ongeacht de locatie waar die gegevens zijn opgeslagen. Stel je een Explorer-achtige bestandsmanager voor die snel en efficient toegang geeft tot alle services waarvoor je je tot nu toe voor hebt aangemeld.


Skeptici
Critici zijn er in diverse gradaties, zowel binnen als buiten de gelederen van de werkgroep. De grootste bezorgdheid is dat tastbare resultaten zullen uitblijven door de behoorlijk toegenomen diversiteit en omvang van de werkgroep (60+ leden) in combinatie met ieders persoonlijke (commerciële en politieke) agenda. Caroline McCarthy noemt de diverse beren op de weg bij de naam, in haar artikel DataPortability has big names on board, but a long road ahead op CNet News.com (8 januari 2008). Van nog recenter datum (18 januari) is het artikel Data portability: a lofty but challenging goal, van de hand van Juan Carlos Perez. Beide artikelen geven een realistisch beeld van de uitdagingen waarvoor de groep zich gesteld ziet.

Behalve de standaarden die expliciet op de home page van de DataPortability website worden genoemd, zijn er nog een behoorlijk aantal andere initiatieven waarvan moet worden bekeken in hoeverre ze moeten worden meegenomen. Als voorbeeld wordt vaak genoemd de keuze voor syndicatie-standaard RSS vs Atom.

Een kritisch geluid was ook te horen van Dennis Howlett, die met de ondubbelzinnige titel DataPortability.org Workgroup is still born aandacht vroeg voor de juridische aspecten van het wereldwijd invoeren van de DataPortability richtlijnen. Ook ontbreken in zijn ogen niet-onaanzienlijke namen als Microsoft, SAP, Oracle en IBM onder de supporters.

Kortom, er is *veel* werk aan de winkel. Als werkgroep zien we trouwens graag dat mensen hun feedback zelf omzetten in research en concrete acties.

Action Groups en Skype Chat Rooms
Hoewel het nog bijzonder vroeg is om al deadlines vast te stellen, is er wel een Project Charter opgesteld waarin duidelijk de uitgangspunten en doelstellingen van het project worden omschreven. Daarnaast zijn er zes Action Groups opgericht die ervoor zullen zorgen dat er ook daadwerkelijk doelen worden geformuleerd en producten opgeleverd. Blijkbaar spreekt de geachte acter de action groups mensen vanuit allerlei disciplines en interesses aan: tientallen mensen melden zich momenteel aan. Om de samenwerking te bespoedigen hebben we daarnaast voor elke action group een eigen public Skype chat room opengezet. Hieronder bespreek ik het doel van elke groep, waarbij de link verwijst naar de desbetreffende Google Group voor die action group.

· Technical Blueprint Group – verantwoordelijk voor de cohesie tussen de verschillende bestaande standaarden en protocollen, ontwikkelt en formuleert deze groep de Technical Blueprint aan de hand waarvan ontwikkelaars hun code daadwerkelijk DataPortability-compliant kunnen maken. In deze groep hebben vertegenwoordigers zitting die de specificaties van de diverse standaarden door en door kennen, en die ook onderlinge verbanden kunnen leggen (directe link naar live Skype chat).

· Policy Blueprint Group – onderzoekt en verwoordt juridische en andere problemen die kunnen voortvloeien uit het gebruik van de Technical Blueprint. Juristen, specialisten op het gebied van privacy-wetgeving (directe link naar live Skype chat).

· Evangelism Group – verzorgt de publiciteit omtrent de diverse activiteiten van het DataPortability project. Dit is een groep voor professionele netwerkers, bloggers, publicisten, technical en creative writers, marketeers, PR-specialisten (directe link naar live Skype chat).

· Implementation Group – onderhoudt contacten met ontwikkelaars over de implementatie van DataPortability-compliant code. Ervaringen worden uitgewisseld met de leden van de Technical Blueprint Group. In deze groep zitten ontwikkelaars, maar ook researchers en mensen die gebrand zijn op het zichtbaar maken van de mogelijkheden van DataPortability (directe link naar live Skype chat).

· Localization Group – zorgt voor de vertaling van de DataPortability website, de documentatie, maandelijkse voortgangsrapportages en overige informatiebronnen. (directe link naar live Skype chat)

Als laatste is een overkoepelende Steering Group waarin vertegenwoordigers van de belangrijkste standaarden en coördinatoren plaats hebben van de eerder genoemde groepen (directe link naar live Skype chat).

Het is duidelijk dat de Action Groups de grote kracht zijn achter het DataPortability Project. Op diverse niveaus en kanalen worden discussies gevoerd. De uitkomst van die discussies wordt steeds teruggekoppeld naar de Google Group fora, zodat er één centraal punt blijft waar men zich op de hoogte kan houden.

Publicaties en Events
Elke maand zal het Evangelism team een DataPortability Monthly Report uitbrengen waarin de hoogtepunten van de voortgang van het DataPortability Project worden beschreven. De eerste uitgave is de nog-niet gepubliceerde rapportage over januari 2008. Verder houden we op Upcoming bij welke evenementen, camps en congressen er op dit gebied wereldwijd worden georganiseerd. Aanvullingen zijn uiteraard welkom.

Reading Lists
Ik ben zelf begonnen aan twee DataPortability Reading Lists met nieuwsfeeds van en over het project. Wie de voortgang daarvan wil volgen, kan dat doen op mijn publiek toegankelijke pagina doen van mijn CleverClogs BlogBridge Library. Aanvullingen zijn wederom welkom.

Links
DataPortability home page
DataPortability FAQ
DataPortability Public Google Group
DataPortability Workgroup Google Group (berichten zijn publiekelijk toegankelijk)
DataPortability op Twitter
DataPortability RSS Feed Gerelateerde artikelen: